مرتضى راوندى

533

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )

دارد . به اين ترتيب آب درياها و اقيانوسها و وزش بادها در وضع طبيعى كشورها تأثير فراوان دارد . امروز 71 % سطح زمين را آب اقيانوسها پوشانده‌اند . اقيانوسها ، حرارت را در خود نگاه مىدارند و جريانهاى دريايى و بادها آن را توزيع مىكنند . آب ، در عين‌حال كه موجب بقاء انسان و حيوان و نبات و سبب دوام زندگى است از عوامل عمدهء فرسايش زمين مىباشد « 1 » يعنى سطح زمين را مىسايد و موادى از آن جدا و به‌جاى ديگر منتقل مىكند . آب در زندگى ، نقش اساسى دارد و قسمت اعظم پروتوپلاسم حيوان و نبات را تشكيل مىدهد و در شيرهء نباتى و خون حيوان موجود ، و در « فوتوسنتز » عامل اساسى است . آب طبيعى يعنى ( رود ، چشمه ، باران و غيره ) هيچگاه كاملا خالص نيست . تصفيه آب مشروب شهرها ، مشتمل است بر انعقاد و صاف كردن و گندزدايى . انعقاد به‌وسيلهء افزودن بعضى مواد ( مثلا املاح آلومينيوم ) به‌عمل مىآيد كه باعث رسوب كردن باكتريها و ساير ذرات خارجى مىشود و به اين ترتيب 85 % يا بيشتر باكتريها و ذرات معلق در آب را مىتوان خارج كرد . صاف كردن به‌وسيله گذرانيدن از طبقات ماسهء نرم و گندزدايى ( معمولا به‌وسيله كلر ) به‌عمل مىآيد . نيروى آب آبشارها و رودها ، چون توليد برق مىكند اهميت اقتصادى زيادى دارد . « 2 » در سبزه‌زارها مقدار باران كمتر و در مناطق جنگلى بيشتر است . بالنتيجه مناطق گياه‌خيز ، معمولا بين مناطق جنگلى و نواحى كم‌آب واقعند . گياه‌شناسى تحقيق علمى در زندگى گياهان و جانورشناسى را روى همرفته علم زيست‌شناسى مىنامند . توجه انسان در قديم به گياهان ، از لحاظ فوائد عملى و علمى آنها بود كه به عنوان سوخت و لباس و مخصوصا به صورت غذا و دارو ، از آنها استفاده مىكرد . آشوريان و مصريان در حدود پنجهزار سال پيش ، كشاورزان ماهرى بودند و تقريبا در همين زمان ، نياكان باستانى مردم « اينكا » در « پرو » راه و رسم كشت ذرت را آموختند كه بعدها اين زراعت در آمريكا به اوج خود رسيد . استقرار گياهشناسى به صورت علم ، در

--> ( 1 ) . دايرة المعارف فارسى ، جلد اول ، ص 184 . ( 2 ) . دايرة المعارف فارسى ، جلد اول ، ص 2 و 3 .